آنتی اکسیدانها


همانطور که از نامشان پيداست ، آنتي اکسيدان ها موادي هستند که قادرند با اثرات مضر اما طبيعي فرآيند فيزيولوژيک اکسيداسيون در بافت ها مقابله کنند. آنتي اکسيدان ها شامل مواد مغذي (ويتامين ها و املاح معدني) و آنزيم ها ( پروتئين هاي موجود در بدن که در واکنش هاي شيميايي نقش کمکي دارند) هستند. بنظر مي رسد اين مواد در جلوگيري از ايجاد بيماري هايي مانند سرطان ، بيماري قلبي ، سکته مغزي ، آلزايمر ، آرتريت روماتوئيد و کاتاراکت نقش دارند. استرس اکسيداتيو زماني روي مي دهد که توليد ملکول هاي مضر بنام راديکال هاي آزاد بيش از ظرفيت حفاظت بخشي دفاع هاي آنتي اکسيداني باشد.

 راديکال هاي آزاد اتم هاي فعال يا قطعات ملکولي شيميايي هستند که بر حسب الکترون هايي که دارند بار دار هستند. اين راديکال ها مانند آنيون سوپر اکسيد ، راديکال هيدروکسيد ، و فلزاتي همچون آهن و مس هستند. راديکال هاي آزاد حاوي اکسيژن که تحت عنوان گونه هاي واکنشگر اکسيژني ناميده مي شوند (ROS) مهم ترين راديکال هاي آزاد بيولوژيک هستند.ROS شامل راديکال هاي سوپر اکسيد و راديکال هيدروکسيل ، باضافه مشتقات اکسيژن با الکترون هاي نابرابر مانند پراکسيد هيدروژن ، اکسيژن تنها ، و اسيد هيپوکلروس هستند.

 بدليل آنکه راديکال هاي آزاد يک يا تعداد بيشتري الکترون نابرابر دارند بشدت نا پايدار هستند. اين راديکال ها در بدن دنبال مي گردند تا الکترون بگيرند يا از دست بدهند. و در نتيجه به سلول ها ، پروتئين ها ، و DNA صدمه ميزنند.همين روند اکسيداتيو نيز باعث مي شود روغن فاسد شود ، سيبي که پوست آن گرفته شده تغيير رنگ دهد و آهن زنگ بزند.

امکان ندارد ما بتوانيم از صدمه راديکال هاي آزاد در امان بمانيم. اين راديکال ها از منابع داخل (اندوجنوس) و خارج بدن (اگزوجنوس) ايجاد مي شوند.

اکسيدان هاي حاصل از فرآيند هاي داخل بدن در نتيجه تنفس هوازي نرمال و متابوليسم ، و التهاب تشکيل مي شوند. راديکال هاي آزاد اگزوجنوس نيز از فاکتورهاي محيطي مانند آلودگي ، نور خورشيد ، ورزش شديد ، اشعه ايکس ، سيگار و الکل ناشي مي شوند. سيستم هاي آنتي اکسيداني ما کامل نيستند بنابراين با افزايش سن بخش هاي سلولي آسيب ديده بواسطه اکسيداسيون در بدن جمع مي شوند.


فرآيند آنتي اکسيداني


آنتي اکسيدان ها با خنثي سازي راديکال هاي آزاد فرآيند اکسيداسيون را متوقف مي کنند. براي انجام اين کار خودآنتي اکسيدان ها اکسيده مي شوند.به همين دليل دائما به وجود منابع آنتي اکسيداني در بدن نياز است. نحوه عملکرد آنها به دو روش طبقه بندي مي شود :
- شکستن زنجيره: زماني که يک راديکال آزاد الکتروني را جذب کرده يااز دست مي دهد ، راديکال دوم تشکيل مي شود. سپس اين ملکول همين کار را با ملکول سوم انجام مي دهد.

اين روند ادامه مي يابد تا زماني که ترميناسيون روي دهد که طي آن يا راديکال بوسيله يک آنتي اکسيدان شکننده زنجيره مانند بتا کاروتن و ويتامين هاي C و E تثبيت مي شود ، يا براحتي به يک محصول بي ضرر تبديل مي شود.

- راه بازدارنده: آنزيم هاي آنتي اکسيدان مانند سوپراکسيد دسموتاز ، کاتالاز و گلوتاسيون پراکسيداز با کاهش ميزان تشکيل زنجيره از اکسيداسيون جلوگيري مي کند.

 چنين آنتي اکسيدان هايي با يافتن راديکال هاي آغاز گر مي توانند يک زنجيره اکسيداسيون را براي هميشه متوقف سازند. همچنين مي توانند با تثبيت راديکال هاي فلزي مانند مس و آهن از اکسيداسيون جلوگيري کنند.
تاثير هر آنتي اکسيداني در بدن بستگي به اين دارد که درگير چه راديکال آزادي مي شود ، چگونه و کجا توليد مي شود ، و هدف آسيب کجاست.

 بنابراين در حاليکه يک آنتي اکسيدان در يک سيستم ويژه مي تواند در برابر راديکال هاي آزاد اثر حفاظت بخش داشته باشند ، ممکن است در سيستم هاي ديگر هيچ تاثيري نداشته باشند. يا در شرائط خاص يک آنتي اکسيدان حتي ممکن است بعنوان يک پرو- اکسيدان که انواع اکسيژن سمي را ايجاد مي کند ، عمل نمايد.


انواع آنتي اکسيدان ها


بنظر مي رسد آنتي اکسيدان ها ي بدست آمده از منابع غذايي اهميت به سزايي در کنترل صدمه وارده از سوي راديکال هاي آزاد دارند.
هر ماده غذايي بر حسب ساختار و عملکرد آنتي اکسيداني اش منحصر به فرد است.
ويتامين E ، ويتامين C ، بتاکاروتن ، سلنيم ، املا ح معدني همچون منگنز و روي همگي جزء آنتي اکسيدان ها ي شناخته شده هستند. همچنين برخي آنزيم ها مانند سوپراکسيد دسموتاز ، کاتالاز و گلوتاسيون پراکسيداز نيز بعنوان خط دفاعي اوليه بدن در برابر راديکال هاي آزاد عمل مي کنند.


ميزان مناسب دريافت آنتي اکسيدان ها


انجمن قلب آمريکا مصرف مکمل هاي آنتي اکسيداني را به افراد توصيه نمي کند ، تا اطلاعات بيشتري در اين زمينه بدست آيد.

 در عوض پيشنهاد مي کند همه سعي کنند روزانه تنوعي از غذاها را از همه گروههاي غذايي اصلي مصرف کنند. بعلاوه ويتامين C ، ويتامين E ، سلنيم و کاروتنوئيد ها يي مانند بتا کاروتن را بايد از مواد غذايي و نه از مکمل ها دريافت کرد.

 پس از بررسي اطلاعات موجود در زمينه اثرات سودمند يامضر آنتي اکسيدان ها محققان به اين نتيجه رسيدند که مدرک کافي براي تاييد مصرف زياد اين مواد مغذي براي مقابله با بيماري ها ي حاد ندارند.

 در واقع آنها هشدار داد ه اند که دز هاي بشدت بالاي آنتي اکسيدان ها ممکن است به بدن صدمه برسانند و مشکلاتي از جمله اسهال ، خونريزي و احتمال واکنشهاي سمي راايجاد کند.


آنتي اکسيدان ها در چه موادي يافت مي شوند؟


بهترين منبع دريافت آنتي اکسيدان ها مواد غذايي هستند.
مطالعات نشان ميد هند براي حفظ سلامت در وضع ايده آل بايد حداقل روزانه پنج وعده ميوه وسبزي بعنوان بخشي از يک رژيم غذايي متعادل مصرف کرد.
در صورتي که مي خواهيد مکمل هاي آنتي اکسيداني را دريافت کنيد حتما با پزشک مشورت کنيد.
ويتامين E در روغن هاي گياهي ،گردو ، بادام زميني ، بادام ، زيتون ،آوکادو ،جوانه گندم ، جگر و سبزيجات داراي برگ سبز موجود است.
منابع مناسب ويتامين C ذشامل مرکبات مانند پرتقال وگريپ فروت ، بروکلي ، سبزيجات داراي برگ سبز،گوجه فرنگي ، فلفل ، سيب زميني ، طالبي ، و توت فرنگي هستند.
از مواد غذايي حاوي بتا کاروتن مي توان به طالبي ،انبه ، پاپايه ،کدو تنبل ، فلف ، اسفناج ،کلم ، و زردآلو اشاره کرد.
سلنيم را مي توانيد در غذاهاي دريايي ، مرغ ، برنج قهوه اي ، و نان غلات سبوس دار بيابيد.
فيتوکميکال ها نيز در تنوعي از مواد غذايي موجودند.
برخي از آنها که اخيرا به لحاظ خاصيت آنتي اکسيداني شان و توانايي کاهش احتمال بيماري مورد توجه قرار گرفته اند عبارتند از: کاروتنوئيد ها در گوجه فرنگي ، هويج ، هندوانه ، کلم ، و اسفناج ، اليل سولفيدها در پياز ، سير وموسير ، فلاونوئيدها در انگور ، زغال اخته ، توت فرنگي ، گيلاس ، گريپ فروت ، تمشک ، و توت سياه ، و برخي ترکيبات ديگر که در منابع مختلف غذايي يافت مي شوند.
البته علاوه بر خوردن مقادير کافي ميوه و سبزي ، ورزش مرتب و پرهيز از دخانيات نيز براي اتخاذ شيوه زندگي سالم ضرورت دارد.

آنتی اکسیدانی که الکترون به رادیکال آزاد می دهد

عملکرد آنتی اکسیدان

میزان آنتی اکسیدان در مواد غذایی مختلف در گرم آن

میزان آنتی اکسیدان مواد غذایی در گرم آن



ارسال توسط محمد علی گل محمدی

آپلود عکس

خرید اینترنتی

فال حافظ

قالب وبلاگ